Địa chỉ: Toà nhà ABC, 123 Đường Lê Lợi Giờ làm việc: Thứ 2 – Thứ 6: 8:30 – 17:30

Châm cứu và bấm huyệt: những điều cần biết trước khi điều trị

Tháng 10/2023 3.739 lượt xem

Châm cứu và bấm huyệt: những điều cần biết trước khi điều trị

Châm cứu có đau không, ai không nên châm, cần chuẩn bị gì và theo dõi ra sao sau buổi điều trị? Những thông tin giúp bạn an tâm trước khi bắt đầu liệu trình.

Châm cứu và bấm huyệt là hai phương pháp không dùng thuốc tiêu biểu của y học cổ truyền, được nhiều người lựa chọn để hỗ trợ giảm đau nhức, cải thiện giấc ngủ hay phục hồi sau tai biến. Dù vậy, không ít người vẫn e ngại: kim có đau không, có lây bệnh không, châm xong có cần kiêng gì? Hiểu đúng về phương pháp sẽ giúp bạn chuẩn bị tốt hơn, hợp tác với bác sĩ hiệu quả hơn và yên tâm trong suốt liệu trình.

Châm cứu và bấm huyệt hoạt động như thế nào

Theo y học cổ truyền, trên cơ thể có hệ thống kinh lạc như những con đường vận hành khí huyết, nối liền tạng phủ với bên ngoài. Huyệt là những điểm đặc biệt trên đường kinh, nơi có thể tác động để điều chỉnh sự lưu thông đó. Khi khí huyết bế tắc, cơ thể đau; khi được khai thông, cơn đau dịu đi và chức năng dần cân bằng.

Dưới góc nhìn hiện đại, kích thích huyệt có thể tác động đến hệ thần kinh, ảnh hưởng đến cơ chế điều biến cảm giác đau, tuần hoàn tại chỗ và trương lực cơ. Châm cứu dùng kim mảnh đưa qua da vào huyệt, còn bấm huyệt dùng lực ngón tay, bàn tay ấn, day, miết lên huyệt và vùng cơ. Hai phương pháp thường được phối hợp với nhau trong cùng một liệu trình.

Các hình thức châm thường gặp

Bấm huyệt vùng vai gáy giúp thư giãn cơ
Bấm huyệt vùng vai gáy giúp thư giãn cơ
Hình thứcĐặc điểmThường dùng khi
Hào châmChâm kim mảnh, lưu kim khoảng hai mươi đến ba mươi phútĐau nhức, mất ngủ, rối loạn chức năng nhẹ
Điện châmNối kim với máy phát xung điện nhẹ để duy trì kích thíchĐau thần kinh tọa, liệt dây thần kinh mặt, di chứng tai biến
Thủy châmTiêm một lượng nhỏ thuốc theo chỉ định vào huyệtMột số chứng đau thần kinh, đau cơ kéo dài
Cấy chỉĐưa chỉ tự tiêu vào huyệt, tác dụng kéo dài nhiều ngàyBệnh mạn tính, người khó đến phòng khám thường xuyên
Ôn châm, cứu ngảiKết hợp nhiệt từ ngải cứu để làm ấm kinh lạcĐau tăng khi lạnh, cơ thể hư hàn

Hình thức nào phù hợp với bạn do bác sĩ quyết định sau khi thăm khám, dựa vào bệnh lý, thể trạng và mong muốn của người bệnh.

Ai nên và ai cần thận trọng

Châm cứu và bấm huyệt thường được cân nhắc cho người đau cổ vai gáy, đau lưng, thoát vị đĩa đệm, thoái hóa khớp, đau thần kinh tọa, liệt dây thần kinh số VII ngoại biên, di chứng tai biến giai đoạn ổn định, mất ngủ, đau đầu do căng thẳng. Phương pháp cũng có thể hỗ trợ người muốn thư giãn, giảm mệt mỏi sau thời gian làm việc căng thẳng.

Bạn cần báo trước cho bác sĩ và có thể không được châm trong các trường hợp sau:

  • Đang mang thai, đặc biệt không châm một số huyệt vùng bụng, thắt lưng cùng và các huyệt có tác dụng mạnh.
  • Rối loạn đông máu, đang dùng thuốc chống đông hoặc chống kết tập tiểu cầu liều cao.
  • Vùng da định châm bị viêm nhiễm, lở loét, có sẹo lồi hay khối u.
  • Đang sốt cao, suy kiệt nặng, bệnh tim mạch chưa ổn định.
  • Mang máy tạo nhịp tim, với trường hợp dự kiến dùng điện châm.
  • Người quá sợ kim, dễ ngất khi thấy kim tiêm.

Chuẩn bị trước buổi châm cứu

Phòng điều trị sạch sẽ, giường bệnh riêng biệt
Phòng điều trị sạch sẽ, giường bệnh riêng biệt

Một vài chuẩn bị nhỏ giúp buổi điều trị diễn ra thoải mái và an toàn:

  1. Ăn nhẹ trước khoảng một giờ, không để bụng quá đói hoặc quá no, không uống rượu bia.
  2. Mặc quần áo rộng rãi, dễ vén lên vùng cần châm như cổ, vai, lưng, gối.
  3. Mang theo đơn thuốc đang dùng, kết quả xét nghiệm, phim chụp cũ để bác sĩ tham khảo.
  4. Kể rõ tiền sử dị ứng, bệnh nền, tình trạng mang thai hoặc nghi ngờ mang thai.
  5. Đi vệ sinh trước khi vào phòng vì thời gian lưu kim có thể kéo dài nửa giờ.
  6. Nếu đang lo lắng, hãy nói với bác sĩ để được giải thích và châm thử một huyệt trước.

Cảm giác trong và sau khi châm

Kim châm cứu rất mảnh, nhỏ hơn nhiều so với kim tiêm thông thường, nên phần lớn người bệnh chỉ thấy nhói nhẹ như kiến cắn lúc kim qua da. Khi kim đến huyệt, bạn có thể cảm nhận tức, nặng, tê hoặc lan dọc theo đường kinh. Y học cổ truyền gọi đó là cảm giác đắc khí, thường là dấu hiệu kích thích đúng chỗ. Nếu thấy đau chói, nóng rát hoặc khó chịu nhiều, hãy báo ngay để bác sĩ điều chỉnh.

Sau buổi châm, một số người thấy hơi mỏi, buồn ngủ hoặc ngược lại thấy nhẹ nhõm. Có thể xuất hiện vết bầm nhỏ tại chỗ châm, thường tự tan sau vài ngày. Hiếm gặp hơn là tình trạng choáng do châm, với biểu hiện vã mồ hôi, hoa mắt, buồn nôn; khi đó bác sĩ sẽ rút kim, cho nằm nghỉ và theo dõi. Bạn nên nghỉ ngơi vài phút trước khi đứng dậy và tránh tắm nước lạnh ngay sau khi châm.

An toàn vô khuẩn: điều bạn có quyền yêu cầu

Tại Phòng khám Chí Hiếu, mỗi người bệnh được dùng bộ kim vô khuẩn dùng một lần, bóc mới ngay trước mặt và hủy bỏ sau khi dùng. Vùng da được sát khuẩn trước khi châm, nhân viên rửa tay và đeo găng theo quy định. Chỉ cấy và dụng cụ thủ thuật cũng đảm bảo vô khuẩn. Bạn hoàn toàn có thể hỏi về nguồn gốc kim và quy trình vệ sinh dụng cụ ở bất kỳ nơi nào mình điều trị; một cơ sở uy tín sẽ sẵn lòng giải thích.

Bấm huyệt tại nhà: làm sao cho đúng

Nhiều người muốn tự bấm huyệt tại nhà để duy trì hiệu quả giữa các buổi điều trị. Điều này hoàn toàn có thể, miễn là thực hiện nhẹ nhàng và đúng cách. Một số huyệt dễ tìm, an toàn cho người khỏe mạnh thường được bác sĩ hướng dẫn gồm:

  • Phong trì: nằm ở chỗ lõm hai bên gáy, dưới xương chẩm; day nhẹ giúp vùng cổ gáy thư giãn, hỗ trợ giảm đau đầu do căng thẳng.
  • Kiên tỉnh: ở điểm cao nhất của bờ vai; ấn vừa phải giúp giảm mỏi vai, nhưng phụ nữ mang thai không nên tự bấm huyệt này.
  • Hợp cốc: giữa ngón cái và ngón trỏ ở mu bàn tay; thường dùng hỗ trợ giảm đau vùng đầu mặt, cũng cần tránh ở phụ nữ mang thai.
  • Túc tam lý: dưới đầu gối khoảng bốn khoát ngón tay, phía ngoài xương ống chân; day đều giúp chân bớt mỏi, hỗ trợ tiêu hóa.

Mỗi huyệt chỉ nên day một đến hai phút với lực vừa đủ cảm nhận tức nhẹ, không ấn mạnh gây bầm. Không bấm lên vùng da đang sưng nóng, có vết thương hay ngay sau bữa ăn no. Tốt nhất, hãy nhờ bác sĩ hoặc kỹ thuật viên chỉ đúng vị trí huyệt trên chính cơ thể bạn trong buổi khám đầu tiên, bởi mỗi người có vóc dáng khác nhau và vị trí huyệt được xác định theo thốn đo bằng ngón tay của chính người đó.

Tự bấm huyệt chỉ là cách chăm sóc bổ trợ. Khi cơn đau tăng lên, kéo dài hoặc kèm triệu chứng lạ, bạn không nên tiếp tục tự xử lý mà cần được thăm khám.

Cần bao nhiêu buổi và theo dõi ra sao

Số buổi điều trị tùy thuộc bệnh lý, thời gian mắc bệnh và đáp ứng của từng người. Một đợt đau cấp có thể cần ít buổi hơn so với bệnh lý mạn tính hay di chứng thần kinh. Bác sĩ sẽ đánh giá lại sau mỗi chặng, điều chỉnh công thức huyệt hoặc phối hợp thêm vật lý trị liệu, bài tập nếu cần. Chi phí tùy liệu trình và được báo rõ trước khi điều trị.

Châm cứu, bấm huyệt mang tính hỗ trợ và không thay thế thuốc điều trị bệnh nền mà bác sĩ chuyên khoa đã kê. Nếu bạn muốn tìm hiểu liệu phương pháp này có phù hợp với mình, hãy gọi 0396 687 189 để đặt lịch thăm khám tại Phòng khám Chí Hiếu.

Đánh giá & bình luận

Chưa có bình luận nào. Hãy là người đầu tiên!

5/5

Có thể bạn quan tâm